Badania i pomiary elektryczne - rodzaje i obowiązek ich wykonywania

Badania i pomiary elektryczne - rodzaje i  obowiązek ich wykonywania

Czym są badania i pomiary elektryczne?

Badania i pomiary elektryczne są to czynności sprawdzające, czy dana instalacja elektryczna oraz urządzenia elektryczne są prawidłowo wykonane i można je bezpiecznie eksploatować  w miejscu ich zainstalowania. Dokonuje ich osoba posiadająca uprawnienia (posiadająca świadectwo kwalifikacyjne). Zasady przeprowadzania badań i pomiarów instalacji elektrycznych zawiera  Norma PN-HD 60364-6:2008.

Podział badań i pomiarów elektrycznych

Badania i pomiary elektryczne dzielimy na 2 podstawowe grupy:

1.       badania i pomiary odbiorcze - czyli dotyczące nowo budowanych lub modernizowanych  instalacji i urządzeń elektrycznych. Ich celem jest potwierdzenie przydatności i gotowości do użytkowania w miejscu ich zainstalowania. Obowiązek przeprowadzania takowych badań nakłada na nas wyżej wspomniana norma, która w punktach 61.1.1 oraz 61.1.5 stanowi:

61.1.1. Każda instalacja powinna być sprawdzana podczas montażu, na ile jest to w praktyce możliwe, i po jego ukończeniu, a przed przekazaniem użytkownikowi do eksploatacji.

61.1.5. W przypadku rozbudowy lub zmiany istniejącej instalacji należy sprawdzić,

czy ta rozbudowa lub zmiana jest zgodna z PN-HD 60364 i czy nie spowoduje pogorszenia

stanu bezpieczeństwa istniejącej instalacji.

Badania i pomiary odbiorcze zazwyczaj obejmują nieco szerszy zakres czynności niż badania okresowe. Do obowiązkowych czynności należą:

·         sprawdzenie dokumentacji;

·         oględziny instalacji i urządzeń - sprawdzenie stanu przewodów elektrycznych oraz prawidłowości podłączenia urządzeń, poprawności schematów, tablic ostrzegawczych i informacyjnych

·         próby i pomiary parametrów;  należą do nich m.in.:

ü  pomiar skuteczności ochrony przeciwporażeniowej (pomiar skuteczności  działania wyłączników nadprądowych) - pomiaru musi dokonać osoba z uprawnieniami, po dokonaniu pomiarów sporządza odpowiedni protokół.  Sprawdzana jest skuteczność działania urządzenia zabezpieczającego, które w przypadku wystąpienia napięcia na obudowie urządzenia, powinno odłączyć zasilanie, w wymaganym czasie.

ü  pomiar rezystancji izolacji - czyli sprawdzenie stanu izolacji przewodów instalacji elektrycznej. Rezystancja izolacji odnosi się zarówno do otoczenia zewnętrznego (części przewodzących), jak też elementów instalacji elektrycznej. Pomiaru rezystancji izolacji pomiędzy instalacją, a otoczeniem dokonujemy ze względu na zagrożenie porażenia prądem, zaś pomiar rezystancji pomiędzy elementami danej instalacji ze względu na niebezpieczeństwo zwarcia.  Pomiarów tych należy dokonać przed pierwszym podłączeniem do sieci, zaś w trakcie użytkowania instalacji elektrycznej- nie rzadziej niż raz na 5 lat (zapis ten nie dotyczy obiektów specjalnego przeznaczenia).

Pomiary rezystancji w wózku widłowym

ü  próba ciągłości przewodów - wykonywana przy użyciu źródła prądu stałego lub przemiennego o niskim napięciu (od 4 V do 24 V)

ü  badanie działania urządzeń różnicowoprądowych -  których podstawową funkcją jest dodatkowa ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Prawidłowo działający wyłącznik różnicowoprądowy, w przypadku pojawienia się nadmiernego prądu doziemnego,  odłącza zabezpieczony obwód od zasilania.

·         sprawdzenie funkcjonalne działania urządzenia lub układu.

Pomiary konserwatorskie w wózku widłowym

2.       badania eksploatacyjne okresowe - podczas badań okresowych sprawdzamy czy stan techniczny instalacji bądź urządzeń elektrycznych nie uległ pogorszeniu w trakcie eksploatacji i czy nadal pozwala na ich bezpieczne użytkowanie.  Wymagania, którym dana instalacja i urządzenia elektryczne, sprostały podczas badań i pomiarów odbiorczych, muszą być cały czas spełniane. Badania okresowe obejmują w szczególności:

ü  oględziny instalacji i urządzeń

ü  pomiary rezystancji izolacji

ü  badanie działania urządzeń różnicowoprądowych

Kiedy dokonywać pomiarów elektrycznych?

Ustawa z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 1994 r. nr 89 - z późniejszymi zmianami) nakłada obowiązek przeprowadzania badań i pomiarów okresowych nie rzadziej niż co 5 lat.  W odniesieniu do badania instalacji i urządzeń na placach budowy przyjmuje się, że kontrola powinna odbywać się przynajmniej 2 razy w roku. Obowiązujące przepisy nie określają sztywnych wytycznych dotyczących częstotliwości przeprowadzania badań, a jedynie zalecenia ramowe. Przy ustalaniu terminu kolejnych badań i pomiarów należy mieć na uwadze, oprócz wspomnianych zaleceń prawnych, wpływ czynników środowiskowych (wyładowania atmosferyczne, silne wiatry, opady) oraz  stopień zużycia urządzeń i instalacji elektrycznych.  Norma PN-HD 60364-6 zaleca ustalanie częstości okresowych badań z uwzględnieniem rodzaju instalacji i jej wyposażenia, zastosowania, częstości i jakości konserwacji.  Ramy czasowe kolejnego badania powinny zostać podane w protokole sprawdzania okresowego, za wyłączeniem przypadków wiążących się z występowaniem ryzyka - tu zalecany jest krótszy okres przeglądów.

Jesteś zainteresowany poszerzeniem swojej wiedzy na temat elektryki urządzeń magazynowych i pomiarów elektrycznych? A może szukasz firmy zajmującej się przeprowadzaniem badań i pomiarów elektrycznych? Jeśli tak- zapraszamy na stronę łódzkiej firmy szkoleniowej Awans BHP.