Jakie uprawnienia trzeba zdobyć, aby zostać elektrykiem?

Jakie uprawnienia trzeba zdobyć, aby zostać elektrykiem?

Kursanci zapisujący się na nasz kurs elektryczny często zadają pytanie: Jakie uprawnienia powinien posiadać elektryk? Odpowiedź nie jest prosta. Warto zaznaczyć na samym początku, że  nie istnieją  jedne ogólne uprawnienia dające prawo do wykonywania zawodu elektryka. Innych uprawnień potrzebuje elektryk na budowie zajmujący się projektowaniem instalacji, a innych elektryk naprawiający gniazdka elektryczne w mieszkaniach. Uprawnień elektrycznych jest sporo, a część z nich  jest wymagana przez prawo  nawet od osób, które nie pracują w zawodzie elektryka.  Najpopularniejsze uprawnienia to uprawnienia elektryczne Grupy 1, czyli  świadectwo kwalifikacji wydawane raz na 5 lat. Potrzebuje go niemal każdy, kto w swojej pracy ma choć niewielką styczność z elektryką, czyli np. operator podłączający do ładowania elektryczny wózek widłowy.

Uprawnienia dla elektryków szczegółowo opisuje dokument sporządzony przez Jana Strzałkę – Przewodniczącego Centralnej Komisji Uprawnień Zawodowych i Specjalizacji Zawodowej Inżynierów SEP dostępny pod linkiem: http://redinpe.com/attachments/article/117/Uprawnienia_dla_elektrykow.pdf

Znajdziecie w nim wszystkie uprawnienia, które mogą być potrzebne w pracy elektryka. W dokumencie znajdują się także informacje dotyczące tego, kto wydaje dane uprawnienia oraz szczegółowy zakres tych uprawnień.  Przeczytamy tam także o wstępnych wymaganiach dla kandydatów przystępujących do różnych egzaminów elektrycznych. Aby przystąpić do egzaminu przed komisją SEP i zdobyć uprawnienia elektryczne z zakresu Grupy 1, wystarczy mieć skończone 18 lat i wykształcenie podstawowe. Należy jednak pamiętać, że  od osoby starającej się o uprawnienia elektryczne budowlane wymaga się już odpowiedniego wykształcenia wyższego oraz odpowiedniej praktyki zawodowej. 

Elektryk jako zawód 

Elektryk to zawód, a zakres czynności wykonywanych przez elektryka jest ściśle określony rozporządzeniami. Podobnie zresztą  jak kwalifikacje, które elektryk musi uzyskać.

W dokumencie "Uprawnienia zawodowe dla elektryków i zasady ich uzyskiwania" Jana Strzałki Przewodniczącego CKUZiSZI SEP czytamy :

"Zawód, którego wykonywanie zależy od spełnienia wymagań kwalifikacyjnych i warunków określanych w odrębnych przepisach państwowych jest nazywany zawodem regulowanym, a przepisy określające te wymagania oraz sposób ich egzekwowania – przepisami regulacyjnymi, które mają swe źródło w ustawach. Dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji upoważniają do samodzielnego uprawiania zawodu regulowanego w określonej specjalności i określonym zakresie. Dokumenty te są powszechnie zwane uprawnieniami. "

Zakres czynności, jaki może wykonywać osoba ze świadectwem kwalifikacji wydanym przez SEP, SPE lub inną komisję akredytowaną przez URE jest  ograniczony.  Elektryk z uprawnieniami budowlanymi zgodnie z prawem ma o wiele szerszy zakres możliwości. Wg dokumentu Jana Strzałki osoba ubiegająca się o uprawnienia elektryczne budowlane musi spełnić odpowiednie wymagania wstępne:

 "Uprawnienia w zakresie ograniczonym do obiektów do 1000 m3 kubatury oraz instalacji elektrycznych wraz z przyłączami o napięciu do 1 kV mogą być nadawane inżynierom posiadającym odpowiednie wykształcenie kierunkowo lub mgr inż. posiadającym wykształcenie pokrewne".

Kto wydaje uprawnienia elektryczne?

Uprawnienia elektryczne (świadectwo kwalifikacji) nie są wydawane tylko przez SEP (Stowarzyszenie Elektryków Polskich). Może je wydawać każda komisja akredytowana przez Urząd Regulacji Energetyki. Najpopularniejsze komórki organizacyjne przy których została powołana komisja akredytowana przez URE to Stowarzyszenie Elektryków Polskich,  Stowarzyszenie Polskich Energetyków oraz Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. Według Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci komisje kwalifikacyjne są powoływane:

·         u przedsiębiorcy zatrudniającego co najmniej 200 osób wykonujących prace, o których mowa w § 5 ust. 1,

·         przy stowarzyszeniach naukowo-technicznych, jeżeli statuty tych stowarzyszeń zawierają postanowienia określające zakres wykonywanej działalności na rzecz gospodarki energetycznej,w jednostkach podległych właściwym ministrom lub Szefom Agencji, o których mowa w art. 54 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. 

W Polsce  świadectwa kwalifikacji wydaje  kilkaset akredytowanych komisji.

Jan Strzałka w wyżej wspomnianym dokumencie wymienia różne typy uprawnień elektrycznych wydawanych przez różne organy. Oprócz świadectwa kwalifikacji elektryk może zdobyć np. uprawienia elektryczne budowlane, które uprawniają go do pracy na budowie, jak również  do projektowania instalacji elektrycznych. Uprawnienia elektryczne budowlane wydaje Polska Izba Inżynierów Budownictwa i jej oddziały terenowe.

Podstawowe uprawnienia elektryka – świadectwo kwalifikacji Grupa 1 Dozór i Eksploatacja

Najbardziej podstawowe uprawnienia elektryczne, zwane świadectwem kwalifikacji, to uprawnienia do eksploatacji urządzeń, sieci elektrycznych oraz do dozoru tych urządzeń i sieci. Jak czytamy w dokumencie "Uprawnienia zawodowe dla elektryków i zasady ich uzyskiwania" Jana Strzałki Przewodniczącego CKUZiSZI SEP : "Świadectwa kwalifikacji wydawane są na 5 lat i dzielą się na uprawnienia elektryczne  Dozór i uprawnienia elektryczne Eksploatacja."

"Zgodnie z Rozporządzeniem (Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej  z dnia 28 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 89 poz. 828) nabycie uprawnień do pracy na określonym stanowisku (eksploatacji – E  lub dozoru – D)  musi być potwierdzone odpowiednim  świadectwem  wydanym – na podstawie zdanego egzaminu – przez komisję kwalifikacyjną. Do wydawania takich świadectw uprawnionych jest blisko 100 komisji kwalifikacyjnych powołanych przy naszym Stowarzyszeniu."

Zazwyczaj kursy i szkolenia elektryczne przygotowujące do uzyskania świadectwa kwalifikacji są przeprowadzane w prywatnych placówkach szkoleniowych, a akredytowana komisja  dojeżdża tylko na egzamin do takiej placówki.

Szkolenie jest krótkie (jeden – kilka dni) i kończy się egzaminem przed komisją SEP lub inną komisją akredytowaną przez URE.  Po egzaminie odpowiednie uprawnienia są wbijane do książeczki świadectwa kwalifikacji, której wzór określa rozporządzenie.  

Uprawnienia dzielą się na:

·         Uprawnienia Grupa 1 Eksploatacja  (G1E) - uprawnienia w zakresie eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych

·         Uprawnienia Grupa 1 Dozór (G1D)- uprawnienia w zakresie dozoru urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych.

 Kursant może wybrać jeden z wariantów, lub od razu uzyskać uprawnienia obejmujące obie grupy.

Co to są uprawnienia elektryczne SEP  (uprawnienia sepowskie)?

Świadectwa kwalifikacji często są nazywane uprawnieniami sepowskimi lub uprawnieniami SEP. Nazwa ta pochodzi od jednej z popularniejszych jednostek, przy których tworzone są komisje kwalifikacyjne, czyli  Stowarzyszenia Energetyków Polskich (SEP). Warto pamiętać, że świadectwo kwalifikacji może wydawać nie tylko SEP, ale także inne akredytowane komisje. Zgodnie z prawem świadectwa wydane przez SEP, SPE, lub inną komisję są tak samo ważne. 

Jakie uprawnienia musi mieć elektryk?

 W dokumencie "Uprawnienia zawodowe dla elektryków i zasady ich uzyskiwania" Jana Strzałki Przewodniczącego CKUZiSZI SEP  znajdziemy informacje o uprawnieniach, które mogą zdobyć elektrycy:

1) uprawnienia w zakresie eksploatacji,

2) uprawnienia budowlane,

3) uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego,

4) uprawnienia rzeczoznawcy, specjalisty, asystenta i weryfikatora SEP,

5) uprawnienia biegłego sądowego,

6) uprawnienia audytora energetycznego,

7) uprawnienia do sporządzania certyfikatów energetycznych budynków,

8) uprawnienia specjalisty w zakresie jakości energii elektrycznej,

9) stopień specjalizacji zawodowej inżynierów i techników,

10) uprawnienia zweryfikowanego wykładowcy SEP.

Jak widzimy ilość  rodzajów uprawnień jest imponująca. To jakie uprawnienia elektryczne będą potrzebne elektrykowi w pracy określają odpowiednie rozporządzenia. W zależności od zakresu wykonywanych czynności będzie on potrzebował odpowiednich kwalifikacji. Uprawnienia elektryczne różnią się stopniem "zaawansowania". Po uprawnienia w zakresie eksploatacji możemy  udać się "z marszu" (wystarczy odpowiedni jednodniowy kurs przygotowawczy), ale kandydat na biegłego sądowego musi przedstawić już cały szereg uzyskanych do tej pory uprawnień elektrycznych, jak również wykazać się odpowiednią praktyką zawodową. 

Uprawnienia budowlane elektryka - zakres 

Uprawnienia budowlane wydawane przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa są przyznawane osobom z odpowiednią praktyką i wykształceniem (inżynier, magister, w uzasadnionych przypadkach technik). Jak wynika z dokumentu "Uprawnienia zawodowe dla elektryków i zasady ich uzyskiwania" Jana Strzałki Przewodniczącego CKUZiSZI SEP, uprawnienia budowlane dzielą się na uprawnienia:

"- w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, które uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, takim jak: sieci, instalacje i urządzenia elektryczne i elektroenergetyczne, w tym kolejowe, trolejbusowe i tramwajowe sieci trakcyjne wraz z urządzeniami do zasilania i sterowania.

 − w specjalności telekomunikacyjnej do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym w zakresie telekomunikacji przewodowej wraz z infrastrukturą telekomunikacyjną oraz telekomunikacji radiowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą. "

 

Gdzie i jak można uzyskać odpowiednie uprawnienia elektryczne - szczegóły wydawania uprawnień elektrycznych

Osoby zainteresowane zdobyciem uprawnień G1, G2 oraz G3 wydawanych przez SEP zapraszamy na nasze kursy elektryczne. Organizowane przez nas szkolenia zakończone są egzaminem przez komisją SEP. Zarówno szkolenie, jak i sam egzamin organizujemy na naszej hali szkoleniowej w Łodzi. Na życzenie klienta dojeżdżamy również na teren jego firmy - działamy w całej Polsce. Wszystkie szczegóły odnośnie konkretnych kursów znajdziecie na naszej stronie pod linkiem.

O szczegółach uzyskania innych odpowiednich uprawnień elektrycznych wymienionych powyżej możecie przeczytać w dokumencie "Uprawnienia zawodowe dla elektryków i zasady ich uzyskiwania" Jana Strzałki Przewodniczącego CKUZiSZI SEP dostępnym pod linkiem:

http://redinpe.com/attachments/article/117/Uprawnienia_dla_elektrykow.pdf

Praktyczny Kurs Pomiarów Elektrycznych

Elektrycy mogą również dokształcać się na odpowiednich kursach i konferencjach. Jedną z dodatkowych opcji jest  praktyczny kurs pomiarów, który poszerza uprawnienia elektryka o  pomiary eksploatacyjne urządzeń i budynków. Te ostatnie  trzeba wykonywać obowiązkowo i regularnie.

Jakie uprawnienia elektryczne muszę mieć?

Jeśli po przeczytaniu tego artykułu nadal nie wiesz, jakie uprawnienia elektryczne będą potrzebne ci do pracy  i o jakie uprawnienia SEP powinieneś się starać, zadzwoń do naszego specjalisty.

Specjalista ds. Uprawnień elektrycznych  i pomiarów eksploatacyjnych urządzeń i budynków

737-446-866

Badania i pomiary elektryczne - rodzaje i obowiązek ich wykonywania

Badania i pomiary elektryczne - rodzaje i  obowiązek ich wykonywania

Czym są badania i pomiary elektryczne?

Badania i pomiary elektryczne są to czynności sprawdzające, czy dana instalacja elektryczna oraz urządzenia elektryczne są prawidłowo wykonane i można je bezpiecznie eksploatować  w miejscu ich zainstalowania. Dokonuje ich osoba posiadająca uprawnienia (posiadająca świadectwo kwalifikacyjne). Zasady przeprowadzania badań i pomiarów instalacji elektrycznych zawiera  Norma PN-HD 60364-6:2008.

Podział badań i pomiarów elektrycznych

Badania i pomiary elektryczne dzielimy na 2 podstawowe grupy:

1.       badania i pomiary odbiorcze - czyli dotyczące nowo budowanych lub modernizowanych  instalacji i urządzeń elektrycznych. Ich celem jest potwierdzenie przydatności i gotowości do użytkowania w miejscu ich zainstalowania. Obowiązek przeprowadzania takowych badań nakłada na nas wyżej wspomniana norma, która w punktach 61.1.1 oraz 61.1.5 stanowi:

61.1.1. Każda instalacja powinna być sprawdzana podczas montażu, na ile jest to w praktyce możliwe, i po jego ukończeniu, a przed przekazaniem użytkownikowi do eksploatacji.

61.1.5. W przypadku rozbudowy lub zmiany istniejącej instalacji należy sprawdzić,

czy ta rozbudowa lub zmiana jest zgodna z PN-HD 60364 i czy nie spowoduje pogorszenia

stanu bezpieczeństwa istniejącej instalacji.

Badania i pomiary odbiorcze zazwyczaj obejmują nieco szerszy zakres czynności niż badania okresowe. Do obowiązkowych czynności należą:

·         sprawdzenie dokumentacji;

·         oględziny instalacji i urządzeń - sprawdzenie stanu przewodów elektrycznych oraz prawidłowości podłączenia urządzeń, poprawności schematów, tablic ostrzegawczych i informacyjnych

·         próby i pomiary parametrów;  należą do nich m.in.:

ü  pomiar skuteczności ochrony przeciwporażeniowej (pomiar skuteczności  działania wyłączników nadprądowych) - pomiaru musi dokonać osoba z uprawnieniami, po dokonaniu pomiarów sporządza odpowiedni protokół.  Sprawdzana jest skuteczność działania urządzenia zabezpieczającego, które w przypadku wystąpienia napięcia na obudowie urządzenia, powinno odłączyć zasilanie, w wymaganym czasie.

ü  pomiar rezystancji izolacji - czyli sprawdzenie stanu izolacji przewodów instalacji elektrycznej. Rezystancja izolacji odnosi się zarówno do otoczenia zewnętrznego (części przewodzących), jak też elementów instalacji elektrycznej. Pomiaru rezystancji izolacji pomiędzy instalacją, a otoczeniem dokonujemy ze względu na zagrożenie porażenia prądem, zaś pomiar rezystancji pomiędzy elementami danej instalacji ze względu na niebezpieczeństwo zwarcia.  Pomiarów tych należy dokonać przed pierwszym podłączeniem do sieci, zaś w trakcie użytkowania instalacji elektrycznej- nie rzadziej niż raz na 5 lat (zapis ten nie dotyczy obiektów specjalnego przeznaczenia).

Pomiary rezystancji w wózku widłowym

ü  próba ciągłości przewodów - wykonywana przy użyciu źródła prądu stałego lub przemiennego o niskim napięciu (od 4 V do 24 V)

ü  badanie działania urządzeń różnicowoprądowych -  których podstawową funkcją jest dodatkowa ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Prawidłowo działający wyłącznik różnicowoprądowy, w przypadku pojawienia się nadmiernego prądu doziemnego,  odłącza zabezpieczony obwód od zasilania.

·         sprawdzenie funkcjonalne działania urządzenia lub układu.

Pomiary konserwatorskie w wózku widłowym

2.       badania eksploatacyjne okresowe - podczas badań okresowych sprawdzamy czy stan techniczny instalacji bądź urządzeń elektrycznych nie uległ pogorszeniu w trakcie eksploatacji i czy nadal pozwala na ich bezpieczne użytkowanie.  Wymagania, którym dana instalacja i urządzenia elektryczne, sprostały podczas badań i pomiarów odbiorczych, muszą być cały czas spełniane. Badania okresowe obejmują w szczególności:

ü  oględziny instalacji i urządzeń

ü  pomiary rezystancji izolacji

ü  badanie działania urządzeń różnicowoprądowych

Kiedy dokonywać pomiarów elektrycznych?

Ustawa z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 1994 r. nr 89 - z późniejszymi zmianami) nakłada obowiązek przeprowadzania badań i pomiarów okresowych nie rzadziej niż co 5 lat.  W odniesieniu do badania instalacji i urządzeń na placach budowy przyjmuje się, że kontrola powinna odbywać się przynajmniej 2 razy w roku. Obowiązujące przepisy nie określają sztywnych wytycznych dotyczących częstotliwości przeprowadzania badań, a jedynie zalecenia ramowe. Przy ustalaniu terminu kolejnych badań i pomiarów należy mieć na uwadze, oprócz wspomnianych zaleceń prawnych, wpływ czynników środowiskowych (wyładowania atmosferyczne, silne wiatry, opady) oraz  stopień zużycia urządzeń i instalacji elektrycznych.  Norma PN-HD 60364-6 zaleca ustalanie częstości okresowych badań z uwzględnieniem rodzaju instalacji i jej wyposażenia, zastosowania, częstości i jakości konserwacji.  Ramy czasowe kolejnego badania powinny zostać podane w protokole sprawdzania okresowego, za wyłączeniem przypadków wiążących się z występowaniem ryzyka - tu zalecany jest krótszy okres przeglądów.

Jesteś zainteresowany poszerzeniem swojej wiedzy na temat elektryki urządzeń magazynowych i pomiarów elektrycznych? A może szukasz firmy zajmującej się przeprowadzaniem badań i pomiarów elektrycznych? Jeśli tak- zapraszamy na stronę łódzkiej firmy szkoleniowej Awans BHP.